Pamiętnik towarzysza chorągwi pancernej

Pamiętnik z lat 1646-1667, ukazujący walkę Rzeczypospolitej z najeźdźcą szwedzkim poprzez doświadczenia prostego żołnierza. Autor nie koloryzuje i nie upiększa swoich wspomnień, a nawet ujawnia negatywne cechy i zachowania wojsk. O wartości pamiętnika Jakuba Łosia jako źródła historycznego w dużej mierze decyduje fakt, iż autor brał udział w tych samych wyprawach wojennych co inni kronikarze: Jerlicz, Poczobut, Kochowski i wreszcie sam Pasek. Wiadomo także, że Sienkiewicz przy pisaniu Trylogii korzystał z Pamiętników Łosia, a pierwowzory sienkiewiczowskich bohaterów - Kmicica, Skrzetuskiego, Rocha Kowalskiego - znajdziemy na kartach właśnie tej książki.