Życie monastyczne w Wielkim Księstwie Litewskim w XVI wieku

Autor przedstawił w niniejszej pracy wyniki badań nad stanem prawosławnego monastycyzmu na terenie Wielkiego Księstwa Litewskiego w XVI wieku. Badania te wiązały się nie tylko z ustaleniem liczby i rozmieszczenia monasterów, ale także z ich rolą i sytuacją ekonomiczną oraz stanem kultury i oświaty środowisk monastycznych. Niemałe znaczenie ma też ocena skutków rozwoju życia monastycznego dla życia kościoła prawosławnego jako całości na tle innych wyznań w Wielkim Księstwie Litewskim. Podjęte w tej pracy zagadnienia badawcze pozwalają stwierdzić, że monastery prawosławne na omawianym terenie w pierwszej połowie XVI wieku były dobrze zorganizowane, pełniły ważną rolę duchową czy kulturotwórczą, wpływały na postawy wiernych, a dzięki licznym nadaniom magnackim i szlacheckim stale polepszały swój status ekonomiczny. Natomiast druga połowa XVI stulecia to czas kryzysu życia monastycznego, jak również całego prawosławia w Rzeczypospolitej.